Để không còn những hãng hàng không… trên giấy

Cuối tháng 12.2011, Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) đã chính thức trình Chính phủ dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 76 (năm 2007) về kinh doanh vận chuyển hàng không và hoạt động hàng không chung.

Điều quan trọng nhất- vốn!

Điểm đáng chú nhất, được các nhà đầu tư vào lĩnh vực này đặc biệt quan tâm là điều lệ về vốn, nhất là trong bối cảnh một số hãng hàng không tư nhân yếu kém vừa bị Bộ GTVT rút giấy phép mới đây.

Tại dự thảo mới, Bộ GTVT đề xuất nâng vốn pháp định của doanh nghiệp kinh doanh vận chuyển hàng không. Theo đó, trong số ba mức vốn pháp định tối thiểu để gia nhập thị trường, các hãng khai thác đến 10 tàu bay sẽ phải có tối thiểu 700 tỷ đồng. Nếu muốn mở đường bay quốc tế, tăng gần gấp 1,5 lần so với quy cũ (quy định trước là 500 tỷ đồng) và 300 tỷ đồng nếu chỉ khai thác vận chuyển hàng không nội địa (quy định cũ là 200 tỷ đồng).

Bên cạnh đó, số lượng tàu bay duy trì trong suốt quá trình khai thác vận chuyển hàng không, hoạt động hàng không chung vì mục đích thương mại phải đảm bảo tối thiểu là hai chiếc và số lượng tàu bay thuê có tổ lái đến hết năm khai thác thứ ba không chiếm quá 30% đội tàu.

Trao đổi với phóng viên, ông Võ Huy Cường, Trưởng ban Vận tải cục Hàng không cho rằng, những khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh của Indochina Airlines, Trãi Thiên thời gian qua càng chứng tỏ đã đến lúc cần phải siết quy định này.

“Quy định mới định hướng cho doanh nghiệp phải có nguồn lực con người, tài chính mạnh, để có năng lực thực sự khai thác tàu bay, có chứng chỉ như Air Mekong hoặc Vietjet. Chứ nếu chỉ “thuê ướt” về bay, thành lập ra để bay vài tháng rồi bỏ như Đông Dương, Trãi Thiên thì không bao giờ xây dựng được, đấy chính là định hướng cho nhà đầu tư”. Ông Cường nói.

Mặc dù siết chặt lại những quy định này, nhưng theo ông Cường, dự thảo cũng tháo gỡ bớt khó khăn cho doanh nghiệp khi đưa ra quy trình mới được xem là có lợi cho nhà đầu tư. Theo dự thảo đang trình Chính phủ, nhà đầu tư có thể làm đề án thành lập hãng hàng không, làm hồ sơ xin cấp phép mà chưa cần giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh; chưa phải “giam vốn” tại ngân hàng làm vốn pháp định.

Đại diện một hãng hàng không thừa nhận, quy định mới này nếu được thực thi sẽ gỡ khó khăn rất lớn cho nhà đầu tư muốn thành lập hãng mới. Vì không phải đảm bảo vốn pháp định trong một thời gian dài, trong khi chờ đợi được cấp phép kinh doanh như doanh nghiệp trước đây.

Một điểm đáng chú ý khác, vốn rất nhạy cảm, được cho là khoảng trống pháp lý lớn trong hoạt động kinh doanh hàng không hiện nay – là điều kiện về vốn đối với hãng hàng không có vốn đầu tư nước ngoài.

Hạn chế các hãng hàng không…trên giấy?

Cụ thể, trong dự thảo Nghị định mới, (điều 11) Bộ GTVT trình Chính phủ hai phương án.

Phương án một: Hãng hàng không có vốn đầu tư nước ngoài phải đáp ứng điều kiện bên nước ngoài không chiếm quá 49% vốn điều lệ. Một cá nhân hoặc pháp nhân nước ngoài không chiếm quá 30% vốn điều lệ. Một cá nhân hoặc pháp nhân Việt Nam phải giữ phần vốn điều lệ lớn nhất.

Cũng theo ông Võ Huy Cường, nếu nhà đầu tư nước ngoài nắm được cổ phần chi phối, sẽ dẫn tới việc mất quyền kiểm soát hữu hiệu đối với hãng hàng không nội địa. Cho nên, quy định này sẽ giúp nhà đầu tư ta giữ được tiếng nói, tránh bị nhà đầu tư nước ngoài giữ cổ phần chi phối phủ quyết.

Ngoài ra, quy định này sẽ giúp “tránh được tình trạng chuyển giá như đã từng xảy ra tại một số loại hình kinh doanh khác”, tờ trình của Bộ GTVT lí giải thêm.

Phương án hai: Hãng hàng không có vốn đầu tư nước ngoài phải đáp ứng điều kiện bên nước ngoài không chiếm quá 30% vốn điều lệ đối với hãng hàng không. Một cá nhân hoặc pháp nhân nước ngoài không chiếm quá 20% vốn điều lệ. Một cá nhân hoặc pháp nhân Việt Nam phải giữ phần vốn điều lệ lớn nhất.

Quy định về chuyển nhượng, tặng cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài theo hình thức đầu tư trực tiếp, dự thảo quy định hãng hàng không chỉ được phép thực hiện việc chuyển nhượng, tặng cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài sau hai năm kể từ ngày bắt đầu khai thác vận chuyển hàng không, cung cấp dịch vụ hàng không chung.

Ông Võ Huy Cường cho biết, hai phương án nêu trên mới chỉ là đề xuất của Cục Hàng không, Bộ GTVT và còn xin ý kiến Chính phủ. Tuy nhiên, dường như Bộ GTVT đang nghiêng về phương án hai khi cho rằng, với phương án nêu trên, đầu tư nước ngoài bị hạn chế nhưng bù lại sẽ hạn chế tối đa được các doanh nghiệp thành lập ra các hãng hàng không… trên giấy. Sau đó bán cổ phần trục lợi như hiện tượng các hãng hàng không Đông Dương (Indochina Airlines), Trãi Thiên.

Cũng theo ông Võ Huy Cường, nếu nhà đầu tư nước ngoài nắm được cổ phần chi phối, sẽ dẫn tới việc mất quyền kiểm soát hữu hiệu đối với hãng hàng không nội địa. Cho nên, quy định này sẽ giúp nhà đầu tư ta giữ được tiếng nói, tránh bị nhà đầu tư nước ngoài giữ cổ phần chi phối phủ quyết.

Ngoài ra, quy định này sẽ giúp “tránh được tình trạng chuyển giá như đã từng xảy ra tại một số loại hình kinh doanh khác”, tờ trình của Bộ GTVT lí giải thêm.

Theo Tuần Việt Nam

Gọi ngay