Hàng không giá rẻ Á châu

Một hãng hàng không châu Á được thành lập đúng ba ngày trước sự kiện được coi là tàn phá ngành hàng không thế giới ngày 11 tháng Chín năm 2001 nhưng có lời ngay sau năm đầu tiên chắc chắn để lại nhiều bài học trong kinh doanh.

Cựu sinh viên trường LSE ở London Tony Fernandes sau khi nghe trình bày về hãng hàng không giá rẻ easyJet đã thế chấp căn nhà và tìm cổ đông để mua lại công ty đang thua lỗ của chính phủ Malaysia, với vỏn vẹn hai chiếc Boeing 737-300.

Sau 6 năm khai thác các tuyến đường ngắn với lịch quay vòng máy bay nhanh, công ty tiếp tục mở các tuyến đường dài và nay có tổng cộng gần 100 máy bay với trên 100 tuyến đường khác nhau, từ nối các thành phố lớn của Việt Nam với Kuala Lumpur, hay Malaysia và Anh Quốc, là nơi làm việc cho 7.000 lao động.

Sau thành công của Air Asia, một loạt các hãng hàng không giá rẻ nối đuôi nhau xuất hiện ở các nước Đông Nam Á, mà nhiều công ty phát triển lên từ phần tách ra của các tập đoàn lớn, như Nok của hàng không Thái, Tiger Airways của Singapore, và cả Pacific của hàng không Việt Nam.

“Chúng tôi phải làm ra tiền, vì chúng tôi không có tiền dự trữ để mà dựa vào,” ông Fernandes chia sẻ trong cuộc phỏng vấn dành cho tờ nhật báo City A.M. ở London.

Ông nói các hãng hàng không luôn là cỗ máy nuốt vốn, và cho rằng cơn khủng hoàng tài chính 2008 khiến thị trường phân khúc mạnh và các công ty cần phải thu hẹp dịch vụ.

“Các hãng hàng không cần phải chọn xem muốn bay tuyến ngắn hay tuyến dài. Quí vị phải tập trung vào lời chào hàng. Hai hãng hàng không thành công nhất trên thế giới là Singapore Airlines và Cathy Pacific về cơ bản kinh doanh tuyến đường dài.” – Ông Fernandes được trích lời trên tờ City A.M. sáng nay 6.9.2010.

Ông phân tích vấn đề của hãng hàng không đang gặp khó khăn British Airways: “Có bốn dịch vụ khác nhau.”
“Họ có hạng nhất, hạng doanh nhân, hạng kinh tế đặc biệt và hạng tiết kiệm. Và mỗi hạng đó đòi hỏi một hệ thống phục vụ khác nhau lẫn quảng cáo tiếp thị.”

Bản thân Air Asia là hai công ty chuyên trách hai hệ thống tuyến đường ngắn và dài khác nhau, dù có chung trang mạng bán vé.

“Nhịp làm việc của phi công và tiếp viên trên các chuyến bay ngắn và dài có khác nhau. Hai loại cần lượng nhân viên mặt đất khác nhau, vì lượng hành lý lưu giữ ít hơn trên tuyến ngắn, và cũng có cách quảng cáo khác nhau,” ông giải thích.

Các tuyến đường mới của Air Asia cũng làm thay đổi điểm đến trong vùng, vì “người ta có thể bay đến Bangkok hay Bali để mua sắm, thiệt hại nguồn thu cho Singapore”, như ông Fernandes từng giải thích với BBC trước đây khi mở đường bay vào Phnom Penh và Siem Reap.

Giá rẻ không chỉ giúp người thu nhập trung bình có điều kiện du lịch nước ngoài hơn, mà còn tạo điều kiện cho người nghèo biết đến phương tiện máy bay trong các tuyến đường nội địa.

Tuy nhiên, kinh doanh đột phá với những thao tác mới trong môi trường pháp lý chưa đủ mềm dẻo có thể kéo theo các rủi ro cho các hãng hàng không giá rẻ, như vụ chung vốn giữa Jetstar của Úc và Pacific Airlines ở Việt Nam.

Bản thân biến động về doanh số và chi phí kinh doanh cũng đã đủ để đánh ngã nhiều hãng hàng không tư nhân, như Indochina ở Việt Nam và President Airlines ở Campuchia.

Gọi ngay