Hạch toán có lãi cho hàng không Việt: Đường bay nào hợp lý

Khác với khẳng định của ông Trần Đình Bá về hiệu quả của các đường bay thẳng, Cục Hàng không VN cho rằng, bay theo cách này, trên đường bay Hà Nội – TP HCM, VNA sẽ lỗ ít nhất 118 USD/chuyến.

Bay thẳng: Lỗ, không thể lãi?

Theo Phó Cục trưởng Cục Hàng không VN Đinh Việt Thắng, đề xuất hạch toán có lãi cho Hàng không quốc gia Việt Nam (VNA) theo phương pháp Trần Đình Bá chủ yếu dựa trên việc điều chỉnh các đường hàng không thẳng giữa các cặp sân bay của Việt Nam để giảm thời gian bay nhằm giảm chi phí cho các hãng hàng không, tiết kiệm cho xã hội.

Tuy nhiên, về cự ly các đường bay và phương pháp tính toán đều còn nhiều số liệu và cách tiếp cận chưa phù hợp. Đơn cử, khi xem xét tính toán hiệu quả bất kỳ đường bay nào cũng cần căn cứ vào khoảng cách thực bay chứ không phải chỉ kẻ một đường thẳng nối 2 điểm để tính số km bay. Ngoài ra, việc tính toán sự khác biệt khi thay đổi hướng di chuyển, các tham số khai thác đảm bảo tàu bay duy trì lực nâng và chuyển động trên không đều chưa hợp lý.

Theo ông Thắng,  kể cả khi thiết lập đường bay thẳng qua địa phận Lào và Campuchia mà không bay vòng như hiện nay, thì tính thêm chi phí quá cảnh, số km máy bay phải bay vòng tại sân để hạ cánh thì hãng hàng không sẽ lỗ 215 USD (đối với tàu bay B777) và 118 USD (đối với tàu bay A320) cho mỗi chuyến bay.

Đặc thù tại các sân bay tại Việt Nam đều gần núi hoặc bị hạn chế khả năng khai thác, phải bay vòng để hạ cánh khiến số km thực bay lớn hơn nhiều khoảng cách đo trên đường thẳng. Giả sử thiết lập được đường bay như đề xuất của ông Bá thì chưa kể khoản lỗ mà nhà khai thác phải chịu như đã tính ở trên, Việt Nam phải đầu tư rất nhiều tiền để nâng cấp và trang bị thêm hệ thống điều hành bay dọc theo dãy Trường Sơn, ở các khu vực gần biên giới.

Đó là chưa nói đến việc các chuyến bay nội địa trong chủ quyền lãnh thổ của chúng ta sẽ chuyển thành các chuyến bay quốc tế và chấp nhận nhiều rủi ro do có quá nhiều điểm giao cắt, với các đường bay khác ra vào biên giới.

Tối ưu hóa các đường bay hiện tại là hợp lý nhất

Trao đổi với PV Báo GTVT, lãnh đạo Cục Hàng không VN cho biết, ý tưởng mở đường bay thẳng Hà Nội – TP Hồ Chí Minh qua biên giới 3 nước thực ra đã được các Cục Hàng không Việt Nam, Lào, Campuchia nghiên cứu từ những năm cuối thập kỷ 80 của thế kỷ trước. Tuy nhiên, vì các lý do kỹ thuật, đặc thù về địa hình, quốc phòng… đã không thể thực hiện được.

Do vậy, từ đó đến nay, Cục Hàng không đã báo cáo Bộ GTVT thực hiện một đợt rà soát, đề xuất điều chỉnh, hợp lý hóa cấu trúc đường hàng không để giảm thời gian bay và giảm phát thải.

Được sự chỉ đạo của Chính phủ, Bộ GTVT và Bộ Quốc phòng, Cục HKVN đã chủ trì phối hợp với Cục Tác chiến – Bộ Tổng  tham mưu, Quân chủng Phòng không không quân, Tổng công ty HKVN, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam và các đơn vị liên quan khác nghiên cứu, xây dựng và triển khai kế hoạch phương án thiết lập và điều chỉnh đường HK trên cơ sở sử dụng linh hoạt vùng trời (giữa quân sự và dân sự) nhằm rút ngắn thời gian bay và đảm bảo cho hoạt động bay an toàn, điều hòa, hiệu quả.

Từ tháng 2/2009, Tổ công tác đã hoàn thành và được phê duyệt chương trình tối ưu hóa đường bay, chính thức đưa vào thực hiện các nhóm đường hàng không nội địa, quốc tế với thời gian và lộ trình hợp lý hơn. Theo báo cáo, thời gian rút ngắn trên các tuyến được điều chỉnh trung bình từ 3 đến 7 phút bay.

Trong thời gian qua, các hãng HK có tuyến bay qua những đường HK được điều chỉnh đã tiết kiệm được hàng chục triệu USD mỗi năm. Văn phòng ICAO khu vực châu Á/Thái Bình Dương đã ghi nhận và đánh giá rất cao nỗ lực và kết quả đạt được của HKDD Việt Nam trong việc tối ưu hóa các đường bay hiện có.

Theo Phó Cục trưởng Cục Hàng không Đinh Việt Thắng, việc tối ưu hóa mạng đường bay hiện tại là khả thi và hiệu quả hơn nhiều đề xuất lập đường bay thẳng như phân tích ở trên. Việc các hãng hàng không có thể chấm dứt lỗ và hạch toán lãi được nhờ đường bay thẳng như khẳng định của ông Trần Đình Bá là không có cơ sở.

Vấn đề này đã được Bộ GTVT báo cáo Chính phủ năm 2010 và tới đây, Cục Hàng không sẽ tiếp tục theo đuổi mục tiêu tối ưu hóa này để tạo cơ sở cho các hãng hàng không hoạt động hiệu quả và an toàn. Hiện nay, Việt Nam đang tham gia cùng Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) triển khai chương trình dẫn đường không phụ thuộc các đài trạm mặt đất dựa trên công nghệ vệ tinh. Khi áp dụng chương trình này (theo lộ trình từ 2012-2020), các đường bay cũng sẽ giảm được cự ly giữa các điểm khởi hành và điểm đến.

Theo GTVT

Gọi ngay