Hàng không tư nhân vẫn chưa có cửa

Xăng dầu tăng giá và sự bất ổn của tỉ giá được coi là nguyên nhân chính khiến các hãng hàng không thua lỗ.

Ngày 26-4-2007 có thể được coi là một mốc quan trọng của lịch sử hàng không VN, khi Tập đoàn Qantas (Úc) bỏ ra 50 triệu USD để sở hữu 18% cổ phần tại hãng hàng không giá rẻ Jetstar Pacific Airlines (JPA) (hiện chiếm 27% cổ phần). Sau khi được Qantas rót vốn, JPA bỗng trở thành thế lực mới của hàng không trong nước. Sự khởi sắc của JPA thời điểm đó chính là tiền đề để một loạt các hãng hàng không ra đời.

Thua lỗ và nợ nần

Thế nhưng “ngày vui ngắn chẳng tày gang”. Đến nay nhìn lại, các hãng hàng không tư nhân đều có kết quả kinh doanh không mấy sáng sủa. Indochina Airlines chỉ hoạt động sau một năm rồi mất hút. VietJet Air nhiều lần trì hoãn thời điểm chính thức bay. Hai hãng là JPA và Mekong Air dù đang hoạt động nhưng lại rơi vào tình trạng “càng bay càng lỗ”.

Mekong Air sau khi bay rầm rồ một lúc bốn chiếc, đến nay đã phải cắt giảm một số chuyến bay không hợp lý. Nguồn tin của Mekong Air cho hay hiện hãng cầm cự không để thua lỗ đã là thành công chứ chưa tính đến chuyện có lãi.

Xăng dầu tăng giá quá cao và sự bất ổn của tỉ giá trong thời gian qua được coi là nguyên nhân chính khiến các hãng hàng không thua lỗ. Ông Tạ Hữu Thanh, Phó Tổng Giám đốc JPA, cho hay hiện nay 80% chi phí của hãng đều phải sử dụng ngoại tệ. Trong đó, chỉ riêng xăng dầu chiếm tới 50% tổng chi phí hoạt động. Năm 2010, giá xăng dầu thế giới tăng cao ngốn thêm 8,6 triệu USD (tương đương mức tăng 21%) trong tổng chi phí xăng dầu của JPA. Chênh lệch tỉ giá VNĐ/USD cũng khiến JPA thiệt hại 8 triệu USD.

Ngoài ra dự kiến trong năm 2011, JPA còn phải chi 45 triệu USD để tiến hành bảo dưỡng định kỳ đội tàu bay gồm năm chiếc, nộp tiền cọc mua thêm 10 máy bay A320, xúc tiến mở thêm đường bay mới. Thua lỗ cộng với thiếu vốn đã khiến JPA phải nợ kéo dài hơn 180 tỉ đồng tiền nhiên liệu của Công ty Xăng dầu hàng không VN.

Ngay cả Vietnam Airlines được coi là có nhiều lợi thế với đội bay hùng mạnh, không phải thuê mượn nhiều dịch vụ mặt đất… cũng thua lỗ ở đường bay nội địa. Năm 2010, hãng này phải bỏ ra 30 triệu USD để bù lỗ cho các đường bay trong nước.

Chi phí đắt đỏ

Với biến động giá xăng dầu thế giới. Đến nay, vào những tháng thấp điểm, con số thua lỗ trong một tháng của JPA hay Mekong Air lên tới cả chục tỉ đồng. Riêng JPA còn gặp khó khăn do phải tốn rất nhiều tiền cho chi phí kỹ thuật, bảo dưỡng…

“Hiện chi phí một chuyến bay sử dụng máy bay Boeing 737, Airbus A320 khứ hồi TP.HCM-Hà Nội mất khoảng 25.000-26.000 USD. Chưa kể do quy định khắt khe trong hàng không, hãng phải tốn rất nhiều tiền để mời chuyên gia tư vấn khi có sự cố kỹ thuật” – ông Thanh nói.

Ông Võ Huy Cường, Trưởng ban Vận tải hàng không (Cục Hàng không VN), cho biết khó khăn chung mà các hãng mới tham gia thị trường là chi phí cho việc mua, thuê máy bay, nhiên liệu… đắt đỏ. Ngoài ra, nguồn nhân lực của ngành hàng không đang thiếu, đặc biệt là cán bộ quản lý, phi công, thợ máy…

Vẫn quyết tâm bay

Ông Tạ Hữu Thanh cho hay Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước đang có biện pháp tái cơ cấu JPA để hãng vượt qua khó khăn. Trong thời gian tới, hãng này sẽ kêu gọi thêm nhà đầu tư trong và ngoài nước bổ sung thêm vốn cho hãng hoạt động. Việc tái cơ cấu nhiều triển vọng bởi thực tế vẫn có nhiều nhà đầu tư muốn rót vốn vào JPA.

Sau khi trả hết nợ, JPA sẽ tìm cách tăng vốn để mở đường bay quốc tế. Theo ông Thanh, bay quốc tế khiến hãng không bị chi phối bởi giá trần và khai thác tối đa công suất của đội bay. JPA cũng có kế hoạch hiện đại hóa đội bay nhằm giảm bớt chi phí cho dịch vụ kỹ thuật.

Cuối tháng 5, tại TP.HCM hãng hàng không tư nhân được cấp phép đầu tiên (năm 2007) của VN là VietJet Air với sự giúp đỡ của nhân viên hãng AirAsia (Mekong Airlaysia) đã tuyển tiếp viên để chuẩn bị cho chuyến bay đầu tiên vào ngày 1-11 như dự kiến. Hiện hãng AirAsia đang sở hữu 30% cổ phần của VietJet Air.

Theo nghiên cứu, để bộ máy vận hành có hiệu quả, các hãng phải có từ 10 máy bay trở lên. Số máy bay này vừa để hãng bảo đảm tần suất bay và hiệu quả hơn trong việc đề ra kế hoạch quản lý, kinh doanh, bảo dưỡng… Tuy nhiên, các hãng hàng không tư nhân hầu như không thể đáp ứng đủ số lượng tàu bay trên.

Lãi không đủ bù lỗ
Từ 2008 đến nay, có hai thời điểm JPA có lãi. Thời gian lãi thường rơi vào mùa hè (tháng 6, 7, 8), khi nhu cầu thị trường tăng cao. Tuy nhiên, việc lãi trong thời gian ngắn không đủ bù đắp cho thua lỗ của hãng một thời gian dài.
Ông TẠ HỮU THANH, Phó Tổng Giám đốc JPA

Theo PLTPHCM

Gọi ngay