Lại tắc đường trên không

Không chỉ vào các đợt cao điểm như lễ tết, ngay trong ngày thường, cửa ngõ trên không vào TP. Hồ Chí Minh cũng bắt đầu… tắc. Không ít máy bay phải bay vòng vòng chờ tới lượt hạ cánh. Cục Hàng không VN đang nỗ lực giải quyết vấn đề này.

Vừa bay, vừa chờ hạ cánh – chuyện không lạ

Một số phi công của Vietnam Airlines cho biết tình trạng bay chờ hạ cánh tại Tân Sơn Nhất (TP. Hồ Chí Minh) và Nội Bài (Hà Nội) đang trở nên phổ biến. Những năm trước, thường chỉ vào lễ tết hay cao điểm mới “tắc đường”, phi công vừa cho máy bay bay vòng vừa chờ lệnh không lưu cho phép hạ cánh.

Nhưng hiện nay, ngay cả bay ngày thường đến TP. Hồ Chí Minh đúng giờ đẹp thì cũng phải chờ, ít thì 1 vòng, nhiều thì mất 2, 3 vòng bay tại đài An Lộc hoặc Vũng Tàu, Buôn Ma Thuột. Trung bình, mỗi vòng bay mất khoảng 5 – 6 phút.

Chi phí nhiên liệu cho một phút bay của tàu bay Boeing hoặc Airbus từng được Phó Tổng giám đốc Vietnam Airlines Phan Xuân Đức ước tính vào khoảng trên dưới 7 triệu đồng, do vậy, thiệt hại cho mỗi chuyến bay chờ khoảng 5 phút đã lên tới 35 triệu đồng.

Là cảng hàng không lớn nhất của cả nước, mỗi ngày Tân Sơn Nhất có tới hơn 300 lượt máy bay cất hạ cánh. Mức tăng trưởng cao của hoạt động bay tại đây khiến nhiều thời điểm cảng bị quá tải. Đặc biệt là vào 9 giờ 30 đến 11 giờ 30 sáng và từ 3 giờ đến 4 giờ 30 chiều, khi có nhiều hãng hàng không có chuyến bay đi, đến.

Tình trạng này càng trở nên căng thẳng khi thị trường hàng không nội địa vừa có thêm một hãng hàng không đi vào khai thác và các hãng bay quốc tế vẫn không ngừng xin cấp phép bay tới Tân Sơn Nhất.

Điều phối giờ cất, hạ cánh để giảm quá tải giờ cao điểm

Trao đổi với Báo GTVT về tình trạng này, ông Lại Xuân Thanh, Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam khẳng định, Cục đã và đang nỗ lực để giải bài toán quá tải tại các cảng hàng không. Theo ông Thanh, liên tục vài năm trở lại đây, thị trường hàng không VN giữ mức tăng trưởng 2 con số. 9 tháng đầu năm, tỷ lệ tăng trưởng của vận tải hàng không là 20%, dự kiến năm nay sẽ có hơn 30 triệu lượt khách thông qua các cảng hàng không.

Nhu cầu đi lại tăng cao khiến sức ép lên hệ thống cơ sở hạ tầng hàng không ngày càng lớn. Từ năm 2009, Cục Hàng không VN đã tổ chức một tổ nghiên cứu và đề ra các giải pháp nhằm tối ưu hóa đường bay, phương thức bay… để đảm bảo an toàn bay và hạn chế chi phí cho nhà vận chuyển. Tổ chuyên trách này gồm đại diện của nhiều đơn vị như nhà khai thác, nhà chức trách, điều hành bay và cả quốc phòng…

Nhiều đường bay đã được “nắn” lại, giảm giờ bay, nhiều phương thức bay mới cho từng loại tàu bay được xây dựng dựa trên nguyên tắc mới là sử dụng bầu trời linh hoạt giữa quân sự và dân sự. Tuy nhiên, vấn đề ùn tắc cục bộ tại các cảng có lưu lượng lớn như Tân Sơn Nhất và Nội Bài vẫn chưa thể giải quyết triệt để. Chúng tôi sẽ tiếp tục giải quyết bằng cách điều phối giờ cất hạ cánh của các hãng sao cho hợp lý nhất, ông Thanh nói.

Theo ông Bùi Văn Võ, Trưởng Phòng Quản lý hoạt động bay, Cục Hàng không VN thì khả năng tiếp thu của đường cất, hạ cánh trong một giờ tại các sân bay Nội Bài và Tân Sơn Nhất chỉ là 30 chuyến nhưng thực tế vào giờ cao điểm ít nhất có gấp đôi chuyến bay có nhu cầu cất, hạ cánh trong một giờ.

Điều băn khoăn của ông Võ là dù chúng ta có giải quyết tốt cách nào đi nữa thì đối với một sân bay dùng chung giữa quân sự và dân sự cũng chỉ tiếp nhận được khoảng 400 lần chuyến cất, hạ cánh một ngày (sân bay Tân Sơn Nhất đã rất tiệm cận mức này).

Theo ông Võ, vì dùng chung sân bay với quân đội nên khi một máy bay quân sự cất hoặc hạ cánh, hàng loạt máy bay thương mại phải chờ. Việc sử dụng sân bay hỗn hợp với rất nhiều hạn chế về vùng trời cộng thêm địa hình tại nhiều sân bay không thuận lợi càng khiến việc điều hành máy bay cất, hạ cánh gặp nhiều khó khăn.

Gọi ngay