Thành công bước đầu của VietJetAir cho thấy, bức tranh hàng không Việt Nam không hoàn toàn là màu xám, nhưng để thị trường dịch vụ vận tải đặc biệt này phát triển bền vững, vẫn cần thêm nhiều hậu thuẫn từ phía cơ quan quản lý nhà nước.

Ba nền tảng của VietJetAir

Trong khi một số hãng hàng không tư nhân đối diện với khó khăn và phải ngừng cất cánh, VietJetAir vẫn được xem là một ngoại lệ.

Chỉ trong một thời gian ngắn, VietJetAir lần lượt phát triển đội máy bay mới, hiện đại, mở rộng mạng đường bay tới 9 tỉnh, thành phố trong cả nước. Đầu năm 2013, VietJetAir trở thành hãng hàng không tư nhân đầu tiên mở đường bay ra quốc tế.

Theo ông Desmond Lin, Giám đốc phát triển kinh doanh VietJetAir, các chỉ tiêu hoạt động năm 2012 của Hãng đều đạt và vượt. Cụ thể, thời gian qua, VietJetAir đã vận chuyển hơn 1 triệu lượt khách, chi phí đầu tư ban đầu giảm so với kế hoạch, doanh thu vượt trên 20% so với kế hoạch, hệ số sử dụng ghế lên đến hơn 87%.

Phát triển “nóng”, nhưng lãnh đạo VietJetAir vẫn vững một niềm tin, bởi họ không “lướt sóng” trên thị trường hàng không.

“Chúng tôi đã có thời gian chuẩn bị 5 năm trước khi cất cánh. Kế hoạch tài chính kinh doanh và hoạt động của Hãng được các chuyên gia quốc tế thẩm định và đánh giá cao. Không những thế, chúng tôi đã và đang được sự hỗ trợ của các tập đoàn dịch vụ kỹ thuật và công nghệ hàng không hàng đầu thế giới, như Airbus, CyberSource, SIAEC…”, ông Desmond Lin khẳng định.

Theo đánh giá của các chuyên gia, ngay trước khi cất cánh chuyến bay thương mại đầu tiên, VietJetAir đã hội đủ 3 nền tảng quan trọng nhất, đảm bảo cho Hãng phát triển bền vững là: mô hình kinh doanh tiềm năng bắt đúng nhu cầu của người tiêu dùng; đầu tư cho thương hiệu mạnh đi kèm với việc hình thành bộ máy quản lý, điều hành chuyên nghiệp.

Về mô hình kinh doanh, VietJetAir đang theo đuổi cơ chế giá vé thấp và linh hoạt. Đây là phân khúc thị trường được các chuyên gia quốc tế, cũng như trong nước dự báo là còn rất nhiều dư địa phát triển.

Khảo sát mới đây của Hiệp hội Vận tải hàng không (IATA) công bố, bất chấp sự suy giảm tăng trưởng ở Trung Quốc và Ấn Độ, các hãng hàng không ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương sẽ đạt mức lợi nhuận 2 tỷ USD trong năm nay, trong đó nhiều hãng hàng không giá rẻ mới đang tăng trưởng với tốc độ nhanh.

Bên cạnh đó, thị trường hàng không tại Việt Nam vẫn rất giàu tiềm năng với dân số gần 90 triệu người và đa số còn trẻ, nhưng sản lượng vận chuyển hành khách cả năm 2013 mới đạt 12 triệu lượt khách, bằng 25% sản lượng vận chuyển của Malaysia trong khi nước này chỉ có chưa đầy 25 triệu dân.

“Việc mới chỉ có một số ít người dân được đi máy bay là do giá vé máy bay còn cao, nhưng mặt khác đây chính là thị trường tốt cho hàng không chi phí thấp bám rễ, phát triển”, một chuyên gia hàng không nhân định.

Để có chất lượng dịch vụ đáp ứng yêu cầu của hành khách, VietJetAir đã đầu tư lớn vào công tác nhân sự với đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp được đào tạo bài bản về hàng không thế hệ mới. Các chi phí đào tạo nguồn nhân lực được các tập đoàn quốc tế hỗ trợ. Đồng thời, VietJetAir đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ hàng không tiên tiến tại Việt Nam, như kios check-in, web check-in, Mobile… trong các hoạt động của mình.

Thực tế, việc ứng dụng kỹ thuật và công nghệ hiện đại giúp VietJetAir giảm được chi phí đáng kể; đội tàu bay mới vừa đảm bảo dịch vụ vận chuyển chất lượng, vừa tiết kiệm được chi phí nhiên liệu và bảo dưỡng kỹ thuật. Công tác quản lý chi phí của VietJetAir được thực hiện khoa học, chặt chẽ để đảm bảo giá thành chuyến bay hợp lý.

“Chúng tôi đặt mục tiêu hoạt động là hướng đến lợi ích của khách hàng. Vì vậy, tất cả các đường bay của VietJetAir đều được chúng tôi đầu tư và phát triển chất lượng dịch vụ”, ông Desmond Lin chia sẻ.

Cùng với những con số khá ấn tượng liên quan tới các chỉ tiêu kinh doanh, không thể không ghi nhận thành công của Hãng trong việc phát triển thương hiệu. Chỉ sau 1 năm cất cánh, cái tên VietJetAir đã trở nên thân thuộc với không ít người tiêu dùng. Từ giảm giá, khuyến mại bất ngờ tới các sự kiện gây ấn tượng với hành khách để mang đến những chuyến bay vui vẻ, VietJetAir bước đầu đã làm thay đổi ấn tượng của hành khách với dịch vụ hàng không.

Việc VietJetAir giành vị trí Top 5 đường bay mới khai trương thành công nhất thế giới cùng với các hãng hàng không hàng đầu là minh chứng rõ nét nhất cho mối thiện cảm của khách hàng dành cho hãng hàng không mới.

“Tôi rất vui mừng nhận thấy sự phát triển vượt bậc của VietJetAir trong thời gian qua. VietJetAir đã mang lại nhiều cơ hội đi máy bay cho người dân cả nước và hành khách quốc tế đến Việt Nam, đóng góp vào sự phát triển chung của ngành hàng không nước nhà”, Bộ trưởng Bộ Giao thông – Vận tải Đinh La Thăng khẳng định trong thư gửi cán bộ, công nhân viên VietJetAir đầu năm 2013.

Cần thêm nhiều trụ đỡ cơ chế, chính sách

“Con đường đi tới” của VietJetAir năm 2013 và những năm tiếp theo là phát triển mạnh theo các tiêu chuẩn quốc tế, linh hoạt phát triển đội bay, mở rộng các đường bay nội địa và quốc tế để người dân có thêm nhiều lựa chọn về chặng bay và thời gian bay. Sự thành công ban đầu của VietJetAir cho thấy, bức tranh tư nhân kinh doanh hàng không ở Việt Nam không hoàn toàn là màu xám. Chính sách mở cửa của Chính phủ, sự ổn định về chính trị, xã hội đang thu hút ngày càng nhiều du khách và nhà đầu tư nước ngoài đến Việt Nam.

Thu nhập và mức sống của người dân trong nước tiếp tục tăng hứa hẹn những cơ hội mới cho hàng không bởi nhu cầu đi lại tăng mạnh, trong khi các phương tiện khác như tàu hỏa cao tốc, đường ô tô… chi phí cao hơn và đầu tư phát triển lâu hơn. Đó là những điều kiện “cần” để hàng không tư nhân có cơ hội tham gia khai thác tiềm năng thị trường. Mặc dù vậy, để thành công trong môi trường hoạt động còn nặng yếu tố độc quyền, các hãng hàng không tư nhân phải củng cố tiềm lực tài chính, tập trung phát triển thương hiệu bền vững, tăng cường, hiện đại hóa khâu quản lý, điều hành kinh doanh…

“Nhà nước sẽ không thể làm thay các hãng hàng không, nhưng có thể tiếp sức cho cuộc đua bằng cách tạo ra môi trường cạnh tranh bình đẳng cho tất cả các hãng hàng không. Sự bình đẳng đó không chỉ là chủ trương của các lãnh đạo cấp trên, mà còn đi vào trong thực tiễn các khâu quản lý, thừa hành ở tất cả các cấp”, Bộ trưởng Đinh La Thăng cam kết.

Bên cạnh đó, những yếu tố được cho rằng đặc biệt quan trọng để hỗ trợ hàng không tư nhân là tăng chất lượng hạ tầng sân bay, giảm các chi phí tại mặt đất (hiện Việt Nam đang ở mức cao nhất trong khu vực), giảm thuế xăng dầu và hạn chế độc quyền cung cấp dịch vụ khác theo các điều kiện quy định áp đặt.

Theo các chuyên gia, đây cũng chính là “điều kiện đủ” để các hãng hàng không tư nhân phát triển. Khi hàng không tư nhân đã “cạnh tranh bình đẳng với hãng hàng không Nhà nước” như cam kết của Chính phủ, thị trường sẽ diễn biến theo đúng quy luật và đây là một trong các yếu tố quyết định để ngành hàng không Việt Nam không tụt hậu trong xu thế hội nhập và mở cửa bầu trời.