Luật Hàng không đang được sửa đổi, bổ sung nhằm hoàn thiện công tác giám sát, quản lý của Nhà nước, củng cố hệ thống đảm bảo an ninh, an toàn, đồng thời tạo điều kiện cho thị trường phát triển nhanh và lành mạnh hơn.

Luật hóa vai trò nhà chức trách

Theo ông Lại Xuân Thanh – Phó Cục trưởng Cục Hàng không VN, trong Luật Hàng không dân dụng ban hành năm 2006 chưa quy định Cục Hàng không là nhà chức trách hàng không. Điều này khiến Cục Hàng không VN chưa đáp ứng được các chuẩn mực chung về thẩm quyền ban hành các quy định có tính bắt buộc thực hiện trong lĩnh vực hàng không dân dụng theo công ước quốc tế.

Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) cũng đã khuyến cáo Việt Nam cần luật hóa vai trò của nhà chức trách hàng không trong luật chuyên ngành. Do vậy, trong tờ trình sửa đổi Luật Hàng không sẽ được Cục trình Bộ GTVT vào tháng 10 tới đây, Cục đề nghị quy định rõ vị trí, vai trò chức năng quyền hạn và trách nhiệm của Cục Hàng không với tư cách là nhà chức trách, điều này giúp công tác quản lý nhà nước đủ hiệu lực, có được sự phản ứng nhanh chóng hơn với các diễn biến, hoạt động trong thực tế.

Điều tiết, kiểm soát thị trường bằng quản lý giá, phí

Một trong những điểm mới sẽ được Cục Hàng không VN đề xuất sửa đổi Luật lần này là chuyển chức năng quản lý giá dịch vụ hàng không từ Bộ Tài chính về Bộ GTVT. Hiện nay, Điều 11 và Điều 116 Luật HKVN quy định Bộ Tài chính quản lý tất cả các loại giá hàng không (bao giá cước vận chuyển và giá dịch vụ) theo hình thức Nhà nước định giá hoặc doanh nghiệp quy định trong khung giá. Điều này khiến việc quản lý mất tính chủ động linh hoạt, nhiều đường bay yêu cầu điều chỉnh giá theo mùa vụ nhưng nếu thực hiện quy định như hiện nay thì rất lâu mới ra được quyết định điều chỉnh giá…

Hiện nay, Pháp lệnh giá 2002 đang được nghiên cứu trình Quốc hội sửa đổi theo hướng phân cấp quản lý và điều hành giá đi đôi với trách nhiệm của các bộ, ngành. Một số văn bản luật cũng đã giao thẩm quyền cho bộ chuyên ngành trong vấn đề quản lý giá như Luật Dược, Luật Điện lực, Luật Đất đai… Như vậy, việc Bộ GTVT có thẩm quyền quy định giá, khung giá cước vận chuyển, giá dịch vụ hàng không là phù hợp. Đề xuất này, bước đầu cũng đã được Bộ Tài chính ủng hộ.

Quản lý tĩnh không, siết chặt an ninh

Thời gian qua, do Luật Hàng không chưa quy định rõ trách nhiệm, quyền hạn của Bộ GTVT và các cơ quan liên quan trong việc quản lý chướng ngại vật trong khi các sân bay hầu hết được dùng chung cho cả dân sự và quân sự nên đã tồn tại 2 tiêu chuẩn tĩnh không sân bay. Và thực tế đã có nhiều trường hợp vi phạm tĩnh không sân bay chưa được giải quyết triệt để tại Cà Mau, Hải Phòng, Nghệ An…

Hiện nay, Bộ GTVT chưa thực hiện được việc công bố công khai các bề mặt giới hạn chướng ngại vật theo quy định tại điều 92. Do vậy, thời gian tới cần tiếp tục bổ sung luật các quy định để thiết lập rõ ràng hệ thống quản lý chướng ngại vật, trách nhiệm của Bộ GTVT, các cơ quan như Bộ Quốc Phòng, UBND các cấp trong việc đảm bảo tĩnh không cho hoạt động bay.

Một vấn đề quan trọng khác cũng cần được bổ sung sửa đổi vào Luật trong thời gian tới là thiết lập hệ thống đảm bảo an ninh hàng không, nâng cao địa vị pháp lý của lực lượng an ninh hàng không, nhằm đảm bảo điều kiện cho lực lượng này hoàn thành nhiệm vụ. Cụ thể, Cục Hàng không đề xuất chuyển hóa một số điều của Nghị định 81 về an ninh hàng không dân dụng vào Luật.

Duy trì hoạt động của thanh tra hàng không

Phó Cục trưởng Lại Xuân Thanh cho biết, thanh tra là một trong những chức năng chủ yếu của nhà chức trách hàng không theo tiêu chuẩn của ICAO. Do vậy, việc không có cơ quan thanh tra độc lập của cục quản lý chuyên ngành theo quy định hiện nay đã khiến thanh tra chuyên ngành hàng không bị suy yếu. Công tác điều tra, xử lý vi phạm của Cục cũng gặp khó khăn.

Cục Hàng không VN đề nghị Luật sửa đổi sẽ quy định rõ chức năng thanh tra chuyên ngành hàng không là tổ chức thanh tra độc lập thuộc Cục HKVN để phù hợp với các quy định của ICAO về an ninh, an toàn.

Bổ sung các quy định về kinh doanh, vận chuyển hàng không

5 năm qua, hoạt động hàng không đã phát sinh nhiều tình huống khó xử lý do thiếu các văn bản, quy định cụ thể như việc Jetstar Pacific sử dụng chung logo của Jetstar… Vì vậy, khi sửa đổi Luật, Cục Hàng không đề nghị bổ sung quy định cụ thể về điều kiện kinh doanh vận chuyển hàng không và quy trình cấp phép kinh doanh vận chuyển hàng không. Trong đó có các vấn đề liên quan tới nhượng quyền thương mại, thương hiệu, tỷ lệ vốn góp…

Dự kiến, sau khi Cục Hàng không VN trình dự thảo sửa đổi Luật Hàng không dân dụng vào tháng 10/2012, đến tháng 5/2013, sau khi thẩm định và lấy ý kiến các bên, Bộ GTVT sẽ trình Chính phủ.

Theo GTVT