Thị trường vận tải hàng hóa bằng đường hàng không – Lắm khách, vắng chủ nhà

Hy vọng Việt Nam sớm có hãng hàng không chuyên chở hàng hóa sẽ khó thành hiện thực?

Nợ lương trước ngày cất cánh?

Một năm trước, Công ty Cổ phần hàng không Trãi Thiên được Bộ GTVT cấp giấy phép kinh doanh vận tải hàng hóa bằng đường hàng không. Trong bối cảnh Chính phủ hạn chế số lượng các hãng hàng không được cấp phép, tín hiệu này khiến nhiều người mong chờ Trãi Thiên sẽ là con chim đầu đàn cho lĩnh vực rất mới với các doanh nghiệp Việt Nam này.

Tuy nhiên, giống như các hãng hàng không tư nhân Vietjet Air và Indochina Airlines, Trãi Thiên không thể cất cánh đúng hẹn và đang gặp nhiều khó khăn.

Trãi Thiên dự kiến sẽ thuê ướt hai tàu bay B737-300F của một công ty có trụ sở tại Singapore để khai thác chặng bay TP Hồ Chí Minh đi và đến Singapore, Thái Lan, Hà Nội từ quý I/2010. Tuy nhiên, quá hạn này gần nửa năm, hãng vẫn chưa thể cất cánh.

Ông Võ Huy Cường, Trưởng Phòng Vận tải, Cục Hàng không VN cho biết: Trong phương án khai thác sơ bộ được Trãi Thiên báo cáo nhà chức trách đầu năm nay, các tàu bay mà hãng định thuê sử dụng đều quá 25 tuổi, không đủ điều kiện để được khai thác tại Việt Nam. Chúng tôi đã khuyến cáo hãng điều này, nhưng từ đó đến nay, Trãi Thiên chưa có động thái gì cho thấy đang chuẩn bị điều kiện để khai thác thường lệ”.

Cách đây vài ngày, một nhóm nhân viên của Trãi Thiên đã có đơn thư gửi các cơ quan chức năng cho biết họ bị nợ lương từ tháng 4 năm 2010 tới nay và không biết đến bao giờ mới nhận được khoản tiền chính đáng này. Thậm chí, một nhân viên khối khai thác của Công ty cho biết: Tập đoàn Trãi Thiên nợ lương tất cả nhân viên và lãnh đạo, cả bên khối vận tải biển và khối hàng không, hiện chỉ còn rất ít nhân viên đến làm việc tại trụ sở của Công ty cũng là nhà riêng của Chủ tịch Hội đồng quản trị tại 253 Khuông Việt, TP. Hồ Chí Minh.

Trả lời phóng viên Báo GTVT, ông Lê Giang Long, Phó giám đốc Trãi Thiên thừa nhận do hãng chưa đi vào hoạt động trong khi chi phí liên quan đến việc chuẩn bị cho bộ máy vận hành doanh nghiệp rất lớn nên Công ty đã gặp một số khó khăn tạm thời về mặt tài chính dẫn đến việc nợ lương người lao động.

Sau khi nhận được phản ánh của Báo GTVT, Công ty đã gấp rút làm việc với các nhân viên và cam kết thanh toán đầy đủ cho người lao động chậm nhất vào 15/11/2010. Mặc dù đang khó khăn về tài chính, ông Long vẫn khẳng định: không có việc Trãi Thiên hủy bỏ kế hoạch bay. Hiện hãng đang cân nhắc về thị trường, giá thuê máy bay, cước vận tải… để tính thời điểm cất cánh.

Theo thông tin chúng tôi nhận được, Công ty Cổ phần hàng không Trãi Thiên được cấp giấy phép kinh doanh với vốn pháp định 500 tỷ đồng và là một trong hai công ty chính của Tập đoàn Trãi Thiên (gồm Công ty CP Hàng không Trãi Thiên và Công ty CP Vận tải biển Trãi Thiên).

Sau khi chính thức ra mắt vào ngày 16/10/2009 tại TP Hồ Chí Minh, Trãi Thiên liên tục đưa ra các thông tin về những hợp đồng lớn như mua các tàu trị giá hàng trăm triệu USD của Vinashin, tham gia dự án đầu tư cảng tại Côn Đảo… Tuy nhiên, hiện nay, Trãi Thiên đang gặp nhiều khó khăn. Hãng cũng không hề mua các tàu biển có giá trị lớn của Vinashin như thông báo.

Thị trường tăng trưởng tốt

Năm nay, thị trường hàng không tăng trưởng tốt hơn so với năm ngoái. Đặc biệt, thị trường vận tải hàng hóa bằng đường hàng không có khả năng tăng cao hơn thị trường vận tải khách.

Trong 6 tháng đầu năm 2010, lượng hàng hóa thông qua các cảng hàng không Việt Nam đạt hơn 200 ngàn tấn, tăng hơn 30% với cùng kỳ năm 2009. Hãng hàng không Luxembourg Cargo Lux chuyên chở hàng dự kiến sẽ tăng tần suất tới TP Hồ Chí Minh từ 2 lên 3 chuyến một tuần.

Tổng giám đốc liên doanh DHL – VNPT tại Việt Nam Tim Baxter cũng khẳng định, thị trường chuyển phát nhanh ở Việt Nam tăng trưởng cao và DHL hiện đang khai thác các chuyến bay thường lệ chở hàng tới Việt Nam vào các ngày trong tuần, trừ thứ bảy và chủ nhật. Hiện, Việt Nam đã thu hút gần một chục hãng hàng không chuyên chở hàng hóa nước ngoài mở đường bay tới Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Đó là các hãng Hong Kong Airlines, Cathay Pacific, Eva Air, Korean Air, China Airlines, FedEx, K-Mile Air, Cargo Lux. Ngoài ra, nhiều hãng chở khách cũng khai thác hàng hóa kết hợp như Vietnam Airlines, AirAsia…

Mặc dù thị trường tăng trưởng tốt nhưng các hãng hàng không Việt Nam cũng chưa có kế hoạch và không có khả năng chiếm ưu thế trên lĩnh vực này. Có chăng chỉ là lợi thế có tính thời điểm của Vietnam Airlines đối với các đường bay trong nước.

Hãng hàng không quốc gia chưa hề khởi động kế hoạch khai thác máy bay chở hàng chuyên dụng. Jetstar Pacific và tới đây là Air Mekong chỉ tập trung vào chở khách. Trãi Thiên là hãng hàng không đầu tiên của Việt Nam được cấp giấy phép tham gia vào lĩnh vực vận tải hàng hóa chuyên dụng này nhưng đến nay, hãng vẫn chỉ là một ẩn số. Nhiều chuyên gia dự đoán, trên thị trường vận tải hàng hóa bằng máy bay, tình trạng “lắm khách, vắng chủ nhà” sẽ vẫn tiếp tục kéo dài trong vài năm tới

Gọi ngay